อุทาหรณ์เตือนภัย ฟันผุไม่ใช่เรื่องเล็ก ชายวัย 65 ปี ปล่อยฟันผุเรื้อรัง ลุกลามเป็นฝีหลังคอ ติดเชื้อถึงไขสันหลัง เสียชีวิต
หลายคนอาจมองว่า “ฟันผุ” เป็นปัญหาเล็กน้อย เจ็บก็ทนได้ เดี๋ยวค่อยไปหาหมอ แต่กรณีนี้กลายเป็นอุทาหรณ์สำคัญ เมื่อชายวัย 65 ปี ไม่มีโรคประจำตัว ปล่อยฟันผุเรื้อรังไว้นานหลายปี ก่อนเชื้อจะลุกลามรุนแรงจนเสียชีวิตในที่สุด
เพจ “Tensia” เล่าอุทาหรณ์ ผู้ป่วยมีฟันกรามล่างผุเรื้อรัง เคี้ยวอาหารข้างเดิมจนชิน และไม่เคยพบทันตแพทย์ เพราะคิดว่ายังพอทนได้ อาการปวดเป็นๆ หายๆ ต่อเนื่องมาหลายปี กระทั่ง 3 วันก่อนเข้ารักษา เริ่มมีอาการเจ็บคอแบบไม่ทราบสาเหตุ กลืนน้ำลายเจ็บ คอแห้ง เสียงเปลี่ยนเล็กน้อย และรู้สึกเจ็บลึกบริเวณด้านหลังคอ โดยเฉพาะเวลาเงยหน้าหรือหันศีรษะ
คืนถัดมา อาการแย่ลงอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยเริ่มกลืนน้ำลำบาก น้ำลายไหล ไม่อยากกลืนเพราะรู้สึกเหมือนมีอะไรมาดันอยู่ภายในคอ ครอบครัวเข้าใจว่าเป็นทอนซิลอักเสบ จึงให้ยาแก้ปวดและพักผ่อนอยู่ที่บ้าน
อาการทรุดหนัก หายใจลำบาก ก่อนแพทย์พบฝีหนองขนาดใหญ่หลังคอ
เช้าวันที่สาม อาการทรุดอย่างเห็นได้ชัด ผู้ป่วยเริ่มหายใจติดขัด พูดเสียงอู้อี้ คล้ายลิ้นหนัก มีอาการกระวนกระวายและบอกว่าหายใจไม่ออก ครอบครัวจึงรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
แพทย์ในห้องฉุกเฉินพบว่าลิ้นไก่ถูกดันมาด้านหน้า ผนังคอด้านหลังบวมผิดปกติ และมีเสียงหายใจคล้ายกรนทั้งที่ไม่ได้หลับ จึงเร่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และ MRI พบฝีหนองขนาดใหญ่ใน “ช่องหลังคอ” หรือ retropharyngeal space ซึ่งกดทับทางเดินหายใจจนเหลือช่องว่างเพียงเล็กน้อย เสี่ยงต่อการอุดกั้นทางเดินหายใจในเวลาอันสั้น
ที่น่ากังวลยิ่งกว่านั้น แพทย์พบว่าการติดเชื้อมีต้นตอมาจากฟันผุที่ลุกลามผ่านกระดูกขากรรไกร ต่อมน้ำเหลือง และเข้าสู่ช่องหลังคอ ก่อนแพร่กระจายไปยังโพรงเยื่อหุ้มไขสันหลัง หรือ epidural abscess ซึ่งเป็นภาวะอันตรายถึงชีวิต
ติดเชื้อในกระแสเลือด อวัยวะล้มเหลว เสียชีวิตในเวลาต่อมา
แม้แพทย์จะเร่งช่วยหายใจและให้ยาปฏิชีวนะอย่างเต็มที่ แต่อาการของผู้ป่วยทรุดลงอย่างต่อเนื่อง เริ่มมีภาวะสับสน การหายใจแย่ลง และเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือด ส่งผลให้อวัยวะสำคัญล้มเหลว รวมถึงหัวใจล้มเหลว ก่อนเสียชีวิตในเวลาต่อมา
แพทย์เตือน ฟันผุอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง
กรณีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ฟันผุไม่ใช่เรื่องเล็ก การติดเชื้อจากช่องปากสามารถลุกลามผ่านช่องว่างของเนื้อเยื่อไปยังบริเวณหลังคอ ซึ่งอยู่ใกล้หลอดลมและไขสันหลังอย่างมาก และยังอาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงอื่นๆ เช่น การติดเชื้อที่หัวใจ
สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม ได้แก่ กลืนลำบาก เจ็บคอลึกผิดปกติ พูดเสียงอู้อี้ หายใจไม่สะดวก หรืออาการเจ็บคอที่รุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว อาการเหล่านี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉิน ไม่ใช่อาการหวัดหรือทอนซิลอักเสบธรรมดา
แพทย์ยังย้ำว่า ฝีหนองบริเวณหลังคอสามารถปิดกั้นทางเดินหายใจได้อย่างรวดเร็ว หลายกรณีจำเป็นต้องผ่าตัดระบายหนอง ไม่สามารถรักษาด้วยการกินยาเพียงอย่างเดียว
ดูแลช่องปาก ป้องกันอันตรายถึงชีวิต
การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันภาวะแทรกซ้อน แนะนำให้แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดซอกฟัน ตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ และไม่ละเลยอาการเหงือกอักเสบหรือฟันผุ โดยเฉพาะพฤติกรรมกินของหวานแล้วนอนโดยไม่แปรงฟัน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้ออย่างมาก
- ข้อมูลจากรายงานทางการแพทย์และกรณีศึกษา (Case Report)
